DOSYA: XX. ULUSAL MİMARLIK SERGİSİ VE ÖDÜLLERİ
Seçici Kurul Raporu
Seçici Kurulumuz ilk olarak 9 Şubat 2026 tarihinde çevrimiçi düzenlenen toplantıda buluşmuş ve çalışma yöntemi üzerinde görüşmüştür. Ardından 12 – 13 Mart 2026 tarihlerinde Ankara’da toplanarak XX. Ulusal Mimarlık Ödülleri Sergisi’ne sunulan yapı ve projeler arasında aşamalı olarak ödül adaylarını ve ödülleri belirlemiştir. Mimar Sinan Büyük Ödülü, Mimarlığa Katkı Ödülü ve Anma Programı için önerilen isimler arasından seçimini uzlaşıyla gerçekleştirmiştir.
XX. Ulusal Mimarlık Sergisi ve Ödülleri’ne Yapı, Proje ve Fikir Sunumu dallarından sunulan 58 eser değerlendirilmiştir. XIX. Ulusal Mimarlık Ödülleri’nde 97 adet eserin değerlendirildiği dikkate alındığında; başvurularda yüzde 40 oranında düşüş olduğu görülmektedir. Son yıllarda küresel salgın ve depremler sonrasında etkisini daha fazla hissettiren ekonomik krizin mimarlık üretimine olumsuz etkilerinin yanında, Mimarlar Odası’nın mesleki denetim işleminden geçen proje sayısının azalmasının da bunda etkisinin olabileceği düşünülmektedir.
Diğer yandan, sergiye katılan yapı projelerinin önemli bir bölümünün villa ve ikinci konut yapıları olması, son yıllarda mimarlık üretiminin ağırlıklı olarak özel alana kaydığını işaret etmektedir. Kamu yapılarının sayısının göreli olarak az olmasının yanında, toplum yararına sağlık ve kültür yapıları ve projelerinin önemli bölümünün işverenlerinin özel kuruluşlar olması dikkat çekicidir. Yapı ve Proje dallarında sergiye katılan eserlerin, az da olsa bir bölümünün farklı ülkelerde, özellikle Balkan ve Afrika ülkelerinde gerçekleştirilmiş olması ise mimarların uluslararası ortamda da etkin olduklarını göstermektedir.
Kurulumuz, Yapı Dalı, Mimari Proje Dalı ve Fikir Sunumu Dalı’nda müellifleri tarafından sergiye sunulan yapı, proje ve fikir sunumları arasında seçme yapmak üzere değerlendirme ölçütlerini belirlemiş; Seçici Kurul üyeleri yapı, proje ve fikir sunumlarını önce bireysel olarak incelemişler, ardından her bir çalışma için birlikte değerlendirme yapmışlardır.
Değerlendirme ölçütleri; tasarım fikrinin özgünlüğü, projenin / yapının çevre ile kurduğu ilişki, iklime ve yerel koşullara uygunluğu, kütle / mekân / cephe tasarımının özgünlüğü ve niteliği, uygulamanın niteliği (Yapı Dalı için), tasarımın toplumsal fayda sağlama düzeyi, mimarlık mesleğine değer katma düzeyi olarak belirlenmiş ve ödül adayları bu ölçütlere göre değerlendirilmiştir.
Yapı ve Proje dallarında Çevre (Kamusal Alan Tasarımı) kategorisine toplamda yalnızca üç eserle başvurulmuş olması, kentsel kamusal mekân tasarımı alanındaki çalışmaların, yerel yönetimlerce açılan yarışmalara sunulan projelerle sınırlı olduğunu ve bu yarışmalarda ödül alan projelerden çok azının uygulanabildiğini ortaya koymaktadır. Öte yandan, bu dallarda sergiye ve ödüle sunulan bir kentsel tasarım projesinde tarihî bir mahallenin bütünüyle kaldırılması, bir diğerinde ise aralarında nitelikli mimarlık yapıtlarının da bulunduğu çok sayıda yapının yıkılmasıyla ortaya çıkan kentsel boşluğa tanım kazandırılmaya çalışılması sorunlu bulunmuştur. Bu dönemde sergiye sunulan çalışmalar arasında, özel alanda çevre tasarımı proje ve uygulamalarının yeni bir tasarım alanı olarak geliştiği gözlemlenmektedir. Bu nedenle, “çevre (kamusal alan tasarımı)” tanımının “çevre tasarımı” / “kamusal mekân tasarımı” olarak değiştirilmesi, her iki tasarım alanında proje ve uygulamaların ödüle katılımını teşvik edecektir.
XX. Ulusal Mimarlık Sergisi ve Ödülleri için Yapı, Proje ve Fikir Sunumu dallarında sunulan eserlerin niteliğinin genel olarak yüksek olduğu görüşünü paylaşmaktayız. İki yılda bir düzenlenmekte olan Ulusal Mimarlık Ödülleri ve Sergisi’nin 40 yıldır aralıksız düzenleniyor olması, ülkemizde mimarlık mesleğinin ortak değerlerinin gelişerek geleceğe taşınacağına olan inancımızı pekiştirmektedir. Bu inançla, XX. Ulusal Mimarlık Sergisi ve Ödülleri’nde Seçici Kurul Üyesi olarak görev almaktan onur duyuyoruz.
Seçici Kurul
F. Cânâ Bilsel (Başkan), Aygül Ağır, Zafer Akdemir, Ahmet Alataş ve Doğan Türkkan
Bu icerik 67 defa görüntülenmiştir.